Những ai nên tầm soát ung thư phổi? Tại sao cần tầm soát?

Tầm soát ung thư phổi là một trong những giải pháp quan trọng giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, khi các triệu chứng còn mờ nhạt hoặc chưa xuất hiện rõ ràng. Thực tế cho thấy ung thư phổi thường tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, gây khó khăn cho điều trị và làm giảm cơ hội sống. Vì vậy, việc chủ động tầm soát ung thư phổi không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Ung thư phổi là gì? Vì sao nguy hiểm?

Ung thư phổi là tình trạng các tế bào bất thường phát triển không kiểm soát trong mô phổi, có khả năng xâm lấn và di căn sang các cơ quan khác như não, xương, gan. Đây là một trong những loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao hàng đầu hiện nay. Nguyên nhân là do bệnh thường không có triệu chứng đặc hiệu ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị. Chính vì vậy, tầm soát ung thư phổi được xem là chìa khóa để phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.

Xem thêm: 7 Dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi bạn cần biết

Tầm soát ung thư phổi là gì?

Tầm soát ung thư phổi là quá trình sử dụng các phương pháp y khoa hiện đại nhằm phát hiện sớm những tổn thương hoặc dấu hiệu nghi ngờ ung thư phổi ở những người chưa có biểu hiện rõ ràng. Mục tiêu chính của việc tầm soát ung thư phổi là phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị, giảm tỷ lệ tử vong và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Những ai nên tầm soát ung thư phổi?

Không phải ai cũng cần thực hiện tầm soát định kỳ, tuy nhiên có những nhóm đối tượng được khuyến cáo nên tầm soát ung thư phổi thường xuyên:

Người hút thuốc lá hoặc từng hút thuốc

Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ung thư phổi. Những người hút thuốc lâu năm, hút nhiều hoặc đã bỏ thuốc nhưng vẫn có tiền sử hút thuốc đều nên cân nhắc tầm soát định kỳ.

Người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động

Không chỉ người hút thuốc, những người sống hoặc làm việc trong môi trường có khói thuốc lá cũng có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn so với người bình thường.

Người làm việc trong môi trường độc hại

Những người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất, bụi mịn, amiăng, kim loại nặng hoặc ô nhiễm không khí kéo dài nên chủ động tầm soát ung thư phổi để bảo vệ sức khỏe.

Người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi

Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò nhất định. Nếu trong gia đình có người thân từng mắc ung thư phổi, nguy cơ của bạn có thể cao hơn và việc tầm soát sớm là rất cần thiết.

Người trên 40 – 50 tuổi

Tuổi càng cao, nguy cơ mắc ung thư phổi càng tăng. Vì vậy, nhóm người trung niên và cao tuổi nên được tư vấn và thực hiện tầm soát ung thư phổi theo chỉ định của bác sĩ.

Tại sao cần tầm soát ung thư phổi sớm?

Việc tầm soát ung thư phổi mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, khi khối u còn nhỏ và chưa di căn.
• Tăng khả năng điều trị thành công, kéo dài thời gian sống.
• Giảm chi phí điều trị so với khi phát hiện ở giai đoạn muộn.
• Giúp người bệnh chủ động hơn trong việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe.
• Các phương pháp tầm soát ung thư phổi phổ biến hiện nay

Hiện nay, y học đã phát triển nhiều phương pháp hỗ trợ tầm soát ung thư phổi hiệu quả:

Chụp CT liều thấp

Đây là phương pháp được đánh giá cao trong tầm soát ung thư phổi nhờ khả năng phát hiện sớm các tổn thương nhỏ mà X-quang thông thường khó nhận thấy.

Chụp X – quang phổi

X- quang phổi giúp phát hiện những bất thường lớn ở phổi, tuy nhiên độ nhạy không cao bằng CT liều thấp.

Khám lâm sàng và khai thác tiền sử

Bác sĩ sẽ đánh giá các yếu tố nguy cơ, triệu chứng và tiền sử bệnh để chỉ định phương pháp tầm soát ung thư phổi phù hợp.

Bao lâu nên tầm soát ung thư phổi một lần?

Tần suất tầm soát ung thư phổi không cố định cho tất cả mọi người mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, tiền sử hút thuốc, môi trường sống, làm việc và tình trạng sức khỏe tổng thể. Với những người thuộc nhóm nguy cơ cao (trên 40-50 tuổi, hút thuốc lá lâu năm, từng hút thuốc hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc, hóa chất độc hại), bác sĩ thường khuyến cáo nên tầm soát định kỳ mỗi năm một lần bằng các phương pháp phù hợp như chụp CT liều thấp.

Đối với những người có nguy cơ thấp hơn, không hút thuốc và ít tiếp xúc với yếu tố gây hại, việc tầm soát có thể thực hiện với khoảng cách dài hơn, tuy nhiên vẫn cần khám sức khỏe định kỳ và theo dõi các dấu hiệu bất thường của phổi. Quan trọng nhất, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn lịch tầm soát ung thư phổi phù hợp, tránh chủ quan hoặc lạm dụng tầm soát không cần thiết.

Lưu ý quan trọng khi tầm soát ung thư phổi

• Nên thực hiện tầm soát tại các cơ sở y tế uy tín, có trang thiết bị hiện đại.
• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trước và sau khi tầm soát.
• Không nên quá lo lắng nếu phát hiện tổn thương nhỏ, vì không phải tất cả đều là ung thư.

Tầm soát ung thư phổi là bước đi chủ động và cần thiết để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với những người thuộc nhóm nguy cơ cao. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn mang lại cơ hội sống và chất lượng sống tốt hơn cho người bệnh. Đừng đợi đến khi có triệu chứng rõ ràng mới đi khám, hãy chủ động tầm soát ung thư phổi định kỳ để an tâm hơn về sức khỏe của chính mình và gia đình.